Cydymaith i Lenyddiaeth Cymru

Argraffiad newydd

Golygwyd gan Meic Stephens

xiii831 tt Tachwedd 1997
ISBN 0-7083-1382-5

Dyma un o'r cyfeirlyfrau Cymraeg pwysicaf y degawd diwethaf, ond erbyn hyn y mae wedi cael ei ddiweddaru a'i ddiwygio'n llwyr.

Ychwanegir bron 400 o gofnodau newydd er mwyn cynnwys to ifanc o lenorion yn ogystal â llenwi rhai bylchau. Golyga hyn y bydd tua 3,200 o gofnodau yn yr argraffiad newydd.

Ar ben hynny, mae pob cofnod yn yr argraffiad gwreiddiol wedi mynd at naill ai'r cyfrannydd gwreiddiol os oedd hynny'n bosibl, neu at rywun arall sy'n arbenigo yn y maes perthnasol, er mwyn eu gwirio, diweddaru a diwygio yn ôl yr angen.

Mae tua chant o awduron ychwanegol wedi cyfrannu mewn rhyw ffordd neu'i gilydd y tro yma, yn ogystal â chyfran fawr o'r cyfranwyr gwreiddiol ('roedd dros ddau gant o gyfranwyr i'r argraffiad cyntaf). Teg dweud, felly, y bydd dros 300 o arbenigwyr yn eu meysydd eu hunain wedi cyfrannu at y gyfrol arbennig hon.

Rhwng y cofnodau newydd a'r gwaith diweddaru ar y cofnodau gwreiddiol, a'u gwybodaeth lyfryddiaethol, bydd tuag 800 tudalen yn y Cydymaith ar ei newydd wedd, dros 20 y cant yn fwy na'r argraffiad cyntaf.

Mae'r gyfrol hon yn sicr o ddod yn gwbl anhepgor ym mlynyddoedd olaf y mileniwm, ac yn fargen am !

Cofnodau newydd i'w cynnwys yn yr argraffiad newydd (1997/98)

Abel Hughes

Ail Ryfel Byd * Second World War, the literary response to

Aled, Sion (1957- )

Alfred Pomeroy-Jones

Allan, Laurence

Allchin, A M

Allen, Graham

ap Dafydd, Myrddin

ap Glyn, Ifor

ap Hywel, Elin

Ardaloedd Arbennig * Special Areas

Attila Rees

Barnie, John

Beagan, Glenda

Beddoe, Deirdre

Bendon, Chris

Betts, Clive

Bevin Boys

Beynon, Robert

Bleddyn Ddu

Bodwrda, Gruffudd

Bodwrda, Wiliam

Bonds of Attachment

bracchis

Bradley, A G

bregeth, y * sermon, the

broch yng nghod * badger in the bag

Burton, Philip

Button, Sir Thomas

Bwrdd yr Iaith Gymraeg * Welsh Language Board, The

Bwytawr Pechod * Sin Eater

Cadfael, nofelau/novels

Cadwaladr Cesail (fl.1610-c.1625)

Cale, John

Calfiniaeth * Calvinism

Cambrensis

canu corawl * choral singing

canu maswedd * bawdy verse

canu pop * pop music

canu rhydd * free metres

Capel-y-ffin

Catuvellauni

Cecil family

cerddoriaeth werin * folk music

Changing Wales

Cherry Owen

Citadel, The (1937)

Clwyd, Hafina

Coles, Gladys Mary

Crynhoad, Y

Cule, Cyril P, Pontarddulais

Culpitt, D H

Curly Bevan

Cwmardy

Cwmdonkin

Cyfnos Celtaidd, Y * Celtic Twilight, The

Cyfres Beirdd Answyddogol Lolfa

Cymdeithas Llên Saesneg Cymru * Association for the Study of

Welsh Writing in English

Cynllwyn Babington * Babington Plot

chwedlau Cymraeg ar lên Saesneg, dylanwad * Welsh legends on Eng. lit., influence of

Chwyldro Ffrengig, Y * French Revolution

Dadeni Dysg, Y * Renaissance, The

Dafydd Llwyd (d.1619)

Dafydd Llwyd Ysgolhaig, Syr

Dale-Jones, Don

Dancing Williams

Daniel, J E

David, Tudor (ed. The London Welshman)

Davies, Alun Talfan

Davies, Andrew

Davies, Ceri (1946- )

Davies, D Jacob

Davies, D T (Ble Ma Fa?)

Davies, Dewi Eurig

Davies, Griffith (Gwyndaf, 1868-1962)

Davies, Iris (Iris Gower)

Davies, Isaac (Eic)

Davies, James A

Davies, Jennie Eirian

Davies, John (historian)

Davies, John Breese

Davies, Thomas Eirug

Davies, Tom (novelist)

Dearnley, Moira

Decline and Fall (1928)

Deddf y Pyllau * Mines Act (1842)

Deddf Addysg Ganolraddol (1889) * Intermediate Education Act

Ding Moel

Diwygiwr, Y

Drysorfa, Y

dychan * satire

Dysgedydd, Y

Ddraig Goch, Y

Eaves, Steve

Edmunds, Mary Ann (Yr Athrawes o Ddifrif 1859)

Edward Urien (c.1580-1614)

Edward, Jane (awdures Ychydig Hymnau)

Edwards, Alun R

Edwards, Dic (dramatist)

Edwards, Elwyn (1943- )

Edwards, Fanny

Edwards, Hilma Lloyd

Edwards, Sonia

Efrydydd, Yr

Eingl-Normaneg * Anglo-Norman

Eirian, Sion

Elfyn, Menna

Ellis, David

Evans, Aled Lewis

Evans, Bernard

Evans, Christine

Evans, D Gwyn (1914- )

Evans, Elin (Elin Egryn)

Evans, Ennis

Evans, Meredydd

Evans, Paul

Evans, Ray (1923- )

Evans, Thomas (Telynog)

Evans, Tomi (1905-82)

Evans, W R (1910-91) George, Eirwyn

Evans Country, The

Fall of Cambria, The, (1808) Joseph Cottle

Farr, Tommy (pugilist)

Fisher, Catherine

For the Honour of Wales (1619) Ben Johnson

Francis, Hywel

Fron-goch

Frythones, Y

Fychan (neu Vaughan), Wiliam

Ffoulkes, Annie

Gahan, Carmel

Garthewin

Geiriadur Prifysgol Cymru

Geiriadur yr Academi * Welsh Academy English-Welsh Dictionary

George, Eirwyn

Gesta Romanorum

Golwg

Gone to Earth, (1917) Mary Webb

Gossamer Beynon

Gramadegau'r Pencerddiaid * Bardic Grammars

Gregynog

Griffith, David (Clwydfardd)

Griffith, Griffith Wynne (1883-1967)

Griffith, Richard (Carneddog)

Griffiths, David (1792-1863)

Gronw Gyriog

Groves, Paul (1947- )

Gruffudd ap Gweflyn

Gruffudd ap Llywelyn Llwyd

Gruffudd Fychan ap Gruffudd ab Ednyfed

Gruffudd, Heini (1946- )

Gruffudd, Robat (1943- )

Gwasg Prifysgol Cymru * University of Wales Press

Gwdman, Elen (fl.1609)

Gwenllian ferch Rhirid Flaidd

Gwyddonydd, Y

gwyliau llên * literary festivals

Gwyndaf, Robin

Gwynn, Cyril (the Gower poet)

Gwynn, Eirwen

Gymraes, Y (Ieuan Gwynedd, 1850- )

Gymraes, Y (Ceridwen Peris, 1890au)

Hardy, Barbara

Harris, John

Haul, Yr

Henry, Paul

Hillyn (O.C.)

Honno

Houston, Douglas (1947- )

Howse, William Henry

Hughes, Arwel

Hughes, David (nofelydd, Llanymddyfri)

Hughes, Ellen (1862-1927)

Hughes, Glyn Tegai

Hughes, Jane

Hughes, Robert (Robert Ddu yr Ail)

Hughes, R O (Elfyn)

Humfrey, Belinda

Huw ap Dafydd

Huw Ceiriog (O.C.)

Huw Machno (O.C.)

hwyl

Hywel Ddu o Fuallt, Syr

Hywyn, Gwenno

Ieuan Llwyd ab y Gargam (O.C.)

Ieuan Llwyd Sieffre (1575-1639)

Ieuan Sion (fl.?1619-40)

Ieuan Tew Hynaf

Ieuan Tew Ieuanc (c.1550-c.1608)

Iocyn Ddu ab Ithel Grach (O.C.)

Iorwerth ab y Cyriog (O.C.)

Iorwerth Beli (O.C.)

Iorwerth Fychan ab Iorwerth ap Rhotbert

Isaac, Norah

Isag

Islwyn, Aled

Ithel Ddu (O.C.)

Jacob, Violet

James, David (Defynnog)

James, Maria (Wales and Other Poems 1839)

Jenkins, David (historian, Buchedd A/B)

Jenkins, Lucien

Jenkins, Mike

Jenkins-Jones, Aneurin (1925-81)

Johnnie Crack and Flossie Snail

Johnston, Dafydd R

Jonah Jarvis

Jones, Angharad

Jones, Cyril

Jones, Dafydd Glyn

Jones, Daniel Jenkyn (1912-93)

Jones, David (Trefriw)

Jones, David J V (historian)

Jones, Derwyn (1925- )

Jones, Dewi Stephen (1940- )

Jones, Eirwyn (Eirwyn Pontshân, 1922-94)

Jones, Emyr Wyn

Jones, Gareth Richard Vaughan

Jones, Huw

Jones, Huw (Llangwm)

Jones, Idwal (Gari Tryfan)

Jones, John (Jac) Alun

Jones, John Edward (1905-1970)

Jones, John Gruffydd

Jones, John Gwynfor

Jones, John Henry

Jones, John Owain (1921- )

Jones, Margaret (author of Fy Chwaer 1944)

Jones, Margaret (author of Y Gymraes o Ganaan)

Jones, Mary (novelist)

Jones, Mary Oliver

Jones, Mary Vaughan

Jones, Meinir Pierce

Jones, Percy Mansel (1889-1968)

Jones, Peter Thabit

Jones, Robert Brinley (1929- )

Jones, Robert Elis

Jones, Russel Celyn

Jones, Stephen

Jones, Thomas (Khasia)

Jones, Thomas Lloyd (Gwenffrwd, 1810-34)

Jones, Thomas Owen (Gwynfor)

Jones, Tom Hughes

Jones, Tom James

Jones, Tydfor

Jones, Vernon (1936- )

Jones, William (Llangadfan)

Jones, William (Oriental)

Jones, William (Tannau'r Cawn)

Knight, Stephen (1960- )

Kohr, Leopold (1909-94)

Kyffin, Edward (c.1558-1603)

Levy, Mervyn

Lewis, Emyr

Lewis, Gwyneth

Lewis, Roy

Life and Letters To-day

Lily Smalls

Little Moscow (sobriquet)

Lord, Peter

llên menywod * women's writing

llên onomastig * onomastic lore

Llên y Llenor

Llewellyn-Williams, Hilary (1951)

Llys Helig

Llywelyn Brydydd Hoddnant (O.C.)

Llywelyn Ddu ab y Pastard (O.C.)

Llywelyn Fardd II

Llywelyn Fychan (Galar y Beirdd)

Llywelyn Fychan ap Llywelyn Foelrhon

Llywelyn, Robin

Mab Cryg, Y (O.C.)

Mab y Clochyddyn (O.C.)

McKinley Tariff

Mais, S P B

Mari and Bob Lewis

Mathias, William (composer)

Meredith, Christopher

Merriman, Catherine

Miles, Dillwyn

Mills, Christopher

Millward, E G

Minhinnick, Robert

Morgan, Clare

Morgan, Dewi

Morgan, John (journalist)

Morgan, Mihangel (1955- )

Morris, Eleri Llywelyn

Morton, H V

Morys Berwyn (fl.c.1552-c.1616)

Morys Gethin

Morys, Twm

Mr Waldo

Muscipula Sive Cambromyomaxia (1709)

Myfanwy Price

Nadolig * Christmas

New Welsh Review, The

Ocky Milkman

Old Devils, The (K Amis)

On the Black Hill (Bruce Chatwin)

Owen, Catrin (m.1602)

Owen, Ivor

Owen, John Idris

Owen, Richard Jones (Glaslyn, 1831-1901)

Owen, William (Berllanydd) 1899-1984

Owen, William (Borth y Gest)

Pantyfedwen

Parnell, Michael

Parry, Gruffudd (Tom's brother)

Parry, Richard (Gwalchmai)

Parry, Robert (Robin Ddu Eryri, 1804-92)

Parry, Winnie

Pen-clawdd

Penguin Book of Welsh Verse

Picton-Turbervill, Edith

Pikoulis, John

Pla, Y

Pobol y Cwm

Pont Hafren * Severn Bridge

Powel, Robat (1948- )

Price, Cecil J (1915-92)

Prichard, Annie C (Ruth)

Prichard, Catherine (Buddug)

Prifysgol Morgannwg * University of Glamorgan

Proll, Y (O.C.)

Prydydd Breuan, (O.C.)

Raff ap Robert

Rees, D Ben

Reese, W H

Reynolds, Idris

Reynolds, Oliver

Richards, William (Alfa, 1875-1931)

Roberts, John (Khasia)

Roberts, J H (Monallt)

Roberts, Margaret (1833-1919)

Roberts, Wiliam Owen

Robyn y Sowldiwr

Robinson, Mary

Roderick, Abiah

Rosie Probert

Rhydderch ab Ieuan Llwyd

Rhyfel Byd Cyntaf * First World War, the literary response to

Rhys Ap Dafydd Ab Einion (O.C.)

Rhys, Manon

Saunders, Sarah M

Sefnyn (O.C.)

seiat

Seren Books

Sinbad Sailors

sinema yng Nghymru, y * cinema in Wales, the

Sion Ceri

Sion Grythor (fl.1627)

Sion Lewis ap Sion Wyn (c.1605)

Smith, J Beverley

soned * sonnet

St David's day or the Honest Welshman (1801) Thomas Dibdin

Stephens, Roy

Stevens, Meic

Sulyn

Talwrn y Beirdd

teisennau Berffro

telyneg * lyric

Teulu, Y

That Uncertain Feeling (K Amis)

Thomas Bartley

Thomas Penllyn (m.1623)

Thomas, Anna Walter (Morfudd Eryri)

Thomas, Ed

Thomas, Evan John (1904-30, poet)

Thomas, Ifor

Thomas, Louie Myfanwy (Jane Ann Jones)

Thomas, Meurig Wynn

Thomas, Richard George (1914- , critic)

Thomas, Robert David

Toddaid

Tom-Fred

Tomos, Angharad

Trefechan, pont * Trefechan Bridge

treiglo * mutation system

Tri Llais, Y

Trwco * Truck System

Tu Chwith

Tucker, James (1929- , critic)

Tudur Ap Gwyn Hagr (O.C.)

Tudur Ddall (O.C.)

Utah Watkins

Valentine, Lewis

Vickery, Frank

Watcyn Clywedog (c.1630-50)

Wawr, Y

Weyman, Stanley

White, Jon Manchip

Wil Bryan

Wiliams, Gerwyn

Williams, David Morgan

Williams, Eirlys (1919-94)

Williams, Gruffydd Aled

Williams, Ioan

Williams, Iwan Llwyd

Williams, John Edward

Williams, John Ellis (1924- )

Williams, Kyffin

Williams, O Madog (Cerddi'r Drycin 1937)

Williams, Rowan

Williams, Thomas Nefyn (author of Yr Ymchwil)

Williams, William (1738-1817)

Willy Nilly

Windsor, Penny

Winter in the Hills, A (1970)

Wyn, Ieuan (1949- )

Wynne, R O F

Yma o Hyd

Ymddiriedolaeth Taliesin * Taliesin Trust (Ty^ Newydd)

Ymfudo o Gymru * emigration from Wales

Ystori Alexander a Lodwig