LLÊN CYMRU
Golygydd: Yr Athro Gruffydd Aled Williams, Prifysgol Cymru, Aberystwyth
Bwrdd Golygyddol
Dr Jane Cartwright, Prifysgol Cymru, Llanbedr Pont Steffan; Dr Cathryn Charnell-White, Canolfan Uwchedrydiau Cymreig a Cheltaidd;
Yr Athro Sioned Davies, Prifysgol Caerdydd; Dr Marged Haycock, Prifysgol Cymru, Aberystwyth;
Yr Athro Dafydd Johnston, Prifysgol Cymru, Abertawe; Yr Athro Gerwyn Wiliams, Prifysgol Cymru, Bangor.
ISSN 0076-0188 Cyhoeddir yn flynyddol.
Y mae Llên Cymru,
a gyhoeddir gan Fwrdd Gwybodau Celtaidd Prifysgol Cymru, yn gylchgrawn a chanddo draddodiad digymar o
gyhoeddi ymdriniaethau safonol â llenyddiaeth Gymraeg. Ceir ynddo gyfraniadau yn ymwneud
â llenyddiaeth Gymraeg o bob cyfnod, yn erthyglau llawn, yn nodiadau byrion, ac yn
adolygiadau ar lyfrau ysgolheigaidd a beirniadol newydd. Y mae llawer o'r cyfranwyr yn
ysgolheigion blaenllaw sy'n aelodau o adrannau Cymraeg (neu adrannau eraill) Prifysgol
Cymru, ond y mae'n bolisi hefyd gan y cylchgrawn i gyhoeddi peth o'r gwaith gorau a
gyflwynir mewn traethodau ymchwil gan ysgolheigion ifainc. Cyhoeddir y cylchgrawn (sy'n
amrywio o ryw 160-190 tudalen) ym mis Gorffennaf bob blwyddyn. Y mae Llên Cymru
(yr unig un o gylchgronau'r Bwrdd Gwybodau Celtaidd a gyhoeddir yn gyfan gwbl yn Gymraeg)
yn ddarllen anhepgor i'r sawl sy'n ymddiddori o ddifrif yn llenyddiaeth Cymru.
`Gwerth arbennig Llên Cymru i mi yw ei fod yn cyflwyno, yn glir a dirodres,
beth o ffrwyth yr ymchwil ddiweddaraf i'n llên yn ogystal â chostrelu myfyrdod aeddfed
rhai o'n hysgolheigion mwyaf profiadol. Rhwng tudalennau'r cylchgrawn cefais, dro ar ôl
tro, oleuni ac arweiniad ar gyfer fy ngwaith ymchwil fy hun, heb sôn am y mwynhad o
ddysgu mwy am holl rychwant llenyddiaeth Gymraeg.' (Dr Ceri Davies)
' . . . dylai pawb sy'n ymddiddori'n ddeallus yn hanes llenyddiaeth Gymraeg ei ddarllen:
cânt flas yn ogystal â budd o wneud hynny.' (Yr Athro Emeritws Geraint Gruffydd)
'Dyma'r unig gyfnodolyn sy'n rhoi sylw cyson i holl rychwant hanes ein llenyddiaeth. .
. I lenorion felly mae'n sine qua non.' (Yr Athro Emeritws J. Gwyn Griffiths)
'Y mae Llên Cymru yn anhepgorol am fod yn y cylchgrawn gymaint o ddefnyddiau
safonol sy'n ymwneud â phob agwedd ar lenyddiaeth Gymraeg.' (Yr Athro Gwyn Thomas)
'Am dros ddeugain mlynedd y mae Llên Cymru wedi bod yn llewyrchu goleuni ar
holl gwrs ein traddodiad llenyddol. Y mae pob rhifyn ohono yn lamp olau.' (Yr Athro
Hywel Teifi Edwards)
Anfoner cyfraniadau i Lên Cymru, wedi eu teipio neu eu geirbrosesu gyda gofod dwbl
rhwng y llinellau, at y Golygydd, yr Athro Gruffydd Aled Williams, Adran y Gymraeg, Yr Hen
Goleg, Stryd y Brenin, Aberystwyth, Ceredigion, SY23 2AX (Ffôn: 01970 622135/7; Ffacs:
01970 622976). Wrth baratoi eu cyfraniadau dylai awduron ddilyn y cyfarwyddiadau a geir yn
y llyfryn Cyfarwyddiadau i Awduron, gan Elwyn Davies (ail argraffiad, Caerdydd:
Gwasg Prifysgol Cymru, 1969) a hefyd yn Hart's Rules for Compositors and Readers at the
University Press Oxford (argraffiad newydd diwygiedig, Oxford, 1978).
Cynnwys Cyfrol 29 (2006)
- Nerys Ann Jones ‘Llywelyn Fardd I II a III?’
- Owen Thomas Cywyddau Dafydd ap Gwilym ym Mheniarth 48.’
- Sarah Rowles ‘Ystorya Adaf: Golwg ar un o Ffynonellau Cyfieithwyr y Chwedlau Crefyddol.’
- Christine James ‘“Y Grog Ddoluriog Loywrym”: Golwg ar y Canu i Grog Llangynwyd.’
- Anwen Jones ‘Theatr Genedlaethol Cymru: Cofnod Cenedl?’
- Gwenno Ffrancon ‘Y Pentref Gwyn ar Ffilm: The Silent Village.’
- Tudur Hallam ‘R. M. Jones a’r “Gelyn” Parchus.’
Cynnwys Cyfrol 28 (2005)
198 tt Gorffennaf 2005
- 'Llafuriaeth a waith a weinyddaf': Dulliau'r Gogynfeirdd o agor cerdd . . . Barry James Lewis
- ‘Mabddysg oedd iddi rhoddi yn rhwydd’: Nawdd barddol gan wragedd yn yr Oesoedd Canol . . . Elisa Moras
- 'Elidir Gwir, Gwarant Iawn–Ganon': Elidir ap Gwalchmai ac Elidir Sais . . . Jennifer Day
- Dafydd ap Gwilym, ei ewythr a'r gyfraith . . . Sara Elin Roberts
- Lewys, 'Gwalch Morgannwg Wen' . . . A. Cynfael Lake
- Daniel Owen a 'Gwir Gychwyn' y mudiad drama . . . Ioan Williams
- 'Mae gennyf gred, mae gennyf gân': Rhai themâu ym marddoniaeth Pennar Davies . . . D. Densil Morgan
- NODIADAU
Gramadeg Barddol honedig Syr Dafydd Hanmer . . . Bleddyn Owen Hughes
Hanes Bywyd Abraham Lincoln eto . . . Gruffydd Aled Williams a D. Eirug Davies
Cynnwys Cyfrol 27 (2004)
- ‘Dyfalu Dafydd Nanmor’ Nia Powell
- ‘Golwg ar Yrfa Gwalchmai’ Rhian Andrews
- ‘Gwe Gaeth y Gymraeg Wen’ a. Cynfael Lake
- ‘Thomas William: Bardd ac Emynydd Bethesda’r Fro’ E. Wyn james
- ‘“Gossymdeith Llefoet Wynebclawr”: Canu Gwirebol o Lyfr Coch Hergest’ Nicolas Jacobs
- ‘“Gydwladwr Godi[d]og...”: Gohebiaeth Gymraeg Gynnar Iolo Morganwg Ffion Mair Jones
- ‘“Trugaredd Mawr Trwy Gariad”: Golwg ar Ganu Siôn Cent’ M. Paul Bryant-Quinn
Cynnwys Cyfrol 25 (2002)
‘Englynion’ y Misoedd: Testun C neu Fersiwn Nyffryn Nicolas Jacobs ‘Ymddiddan Taliesin ac Ugnach’: Propaganda Cymreig yn Oes y Croesgadau? Graham R. Isaac
Llyfr Melangell: Ail-greu Llyfr Defosiynol Daniel Huws Arlliw y Diwygiad Protestannaidd ar Destun Pabyddol Honedig Patricia Williams
‘Ymddiddan rhwng y Byw a’r Marw, G{r a Gwraig’ (Angharad James): Cywiriad Nia Mai Jenkins
Cofia Ddyn wrth Fyned Heibio Gwenllian M. Awbery Beriah Gwynfe Evans: Mab y Dyn Od Rhiannon Ifans
‘Cadw’r Iaith yw Cadw Crefydd Cymru’: Yr Enwadau Ymneilltuol a’r Iaith Gymraeg, 1918–1939 Robert Smith
‘Beirdd ac Athronwyr a Diwinyddion i gyd’: Y Gymdeithas Chwarelyddol Ddiwylliedig yng Ngwaith Kate Roberts a T. Rowland Hughes Gwen Angharad Jones
Nofelwyr Cymraeg a’r ‘Gymru Americanaidd’ John Rowlands
Nodiadau
- Gwrthrych un o Awdlau Dafydd Nanmor (PWDN, XXIII) Gruffydd Aled Williams
- Nodiadau ar Dafodiaith Gogledd Ceredigion Dafydd Jenkins
Cynnwys Cyfrol 24 (2001)
- CENEDLAETHOLDEB A LLENYDDIAETH Y DE-DDWYRAIN R. M. Jones
- MYRDDIN, PROFFWYD DIWEDD Y BYD: YSTYRIAETHAU NEWYDD AR DDATBLYGIAD EI CHWEDL Graham R. Isaac
- TRAFODAETHAU AR WAITH BEIRDD Y TYWYSOGION: LLYFRYDDIAETH 1988–99 Nerys Ann Jones
- ADEILADU CERDD: CYFUNIADAU GEIRIOL YNG NGHANU CREFYDDOL Y GOGYNFEIRDD Barry James Lewis
- GALAR TAD AM EI FAB: ‘MARWNAD DYGYNNELW’ GAN GYNDDELW BRYDYDD MAWR Rhian M. Andrews
- CYFIEITHU’R MARCHOG CRWYDRAD: TESTUN LLENYDDOL/CREFYDDOL Mark Smith
- ‘A’I GYRFA MEGIS GWERFUL’: BYWYD A GWAITH ANGHARAD JAMES Nia Mai Jenkins
- CANU CAETH LEWIS MORRIS Alun R. Jones
- RHAGOR O NOFELAU’R BEDWAREDD GANRIF AR BYMTHEG E. G. Millward
- Y DDAU GARNEDDI: GOLWG AR RAI O LYTHYRAU OLAF CARNEDDOG Bleddyn Owen Huws
- NODIADAU
- ADOLYGIADAU
- RHESTR YCHWANEGOL O LYFRAU Gruffydd Aled Williams
- TRAETHODAU YMCHWIL YN YMWNEUD Â LLENYDDIAETH GYMRAEG SYDD AR Y GWEILL YN ADRANNAU CYMRAEG PRIFYSGOL CYMRU Gruffydd Aled Williams
- CYFARWYDDIADAU I GYFRANWYR Gruffydd Aled Williams
Cynnwys Cyfrol 23 (2000)
- Ymborth yr Enaid ar Chwedlau Brodorol Iestyn Daniel
- Dwyn Marwnadau Adref Huw M. Edwards
- Adolygu'r Canon: Cywydd arall gan Iolo Goch i Owain GlyndWR Gruffydd Aled Williams
- Ysgrifen(nu) Lewys Glyn Cothi Tudur Hallam
- Cerddi Rhagymadroddol Lladin a Llyfraur Dyneiddwyr Cymreig Ceri Davies
- Cofnod o Archifdy Gwent: Cerdd am Ddienyddiad Siarl I Luned M. Davies
- Atodiad: Y Dystiolaeth Dafodieithol Gwenllian M. Awbery
- Ann Griffiths: Y Cefndir Barddol E. Wyn James
- 'Gwisgar awen liwiau hynod: Y Llwynog R. Williams Parry Jason
Walford Davies
- Areithiau Hirion Dramâu John Gwilym Jones (2): Diofal yw DimWilliam R. Lewis
- Rhestr Ychwanegol o Lyfrau Gruffydd Aled Williams
- Traethodau Ymchwil yn Ymwneud â Llenyddiaeth Gymraeg sydd ar y Gweill yn Adrannau
Cymraeg Prifysgol Cymru Gruffydd Aled Williams
- Cyfarwyddiadau i Gyfranwyr Gruffydd Aled Williams
Cynnwys Cyfrol 22 (1999)
- Croesholi Tystiolaeth y Llyfrau Cyfraith: Pencerdd a Bardd Teulu Tudur Hallam
- Powys: Y Cefndir Hanesyddol yng Nghyfnod Beirdd y Tywysogion A. D. Carr
- Y Canu Mawl i Deulu Brenhinol Powys yn y Ddeuddegfed Ganrif: Arolwg Nerys Ann Jones
- Cyd-destun Gwleidyddol Breudwyt Ronabwy Helen Fulton
- Cywydd Iolo Goch i Rosier Mortimer: Cefndir a Chyd-destun Gruffydd Aled Williams
- 'Ymrwbio yn ei Gilydd mal Ceffylau': Llythyrau Lewis Morris Alun R. Jones
- Y Misoedd, gan William Williams, LlandygáI Dafydd Glyn Jones
- Areithiau Hirion Dramâu John Gwilym Jones (1): Y Brodyr William R. Lewis
- Nodiadau
- Helar Wyach Nerys Ann Jones
- Marchog Mai M. Paul Bryant-Quinn
- Posau Bleddyn Owen Huws
- Englynion Brud R. Wallis Evans
- Llinell Gyntaf Mewn Dau Gae Mihangel Morgan
- Traethodau Ymchwil yn Ymwneud â Llenyddiaeth Gymraeg sydd ar y Gweill yn Adrannau
Cymraeg Prifysgol Cymru Gruffydd Aled Williams
- Cyfarwyddiadau i Gyfranwyr Gruffydd Aled Williams
Cynnyws Cyfrol 21 (1998)
- GOLWG ARALL AR 'FAWL HYWEL AP GORONWY' Nerys Ann Jones
- SIÔN CENT A'R YSGWIERIAID D. J. Bowen
- SIÔN DAFYDD RHYS AC INSTITVTIONES 1592 Geraint Bowen
- CIPDREM AR ANTERLIWTIAU TWM O'R NANT A. Cynfael Lake
- ANN GRIFFITHS, MARY JONES A MECCA'R METHODISTIAID E. Wyn James
- FFYDD A GWYDDONIAETH YNG NGWEITHIAU BEIRDD OES VICTORIA Derec Llwyd Morgan
- SIR BENFRO A'R GERDD DAFODIAITH Christine Jones
- NODIADAU
- NYFED, GWERNYFED J. E. Caerwyn Williams
- SYLWADAU PELLACH AR ?IM BLUCH (=YMLWCH) 'YN FOEL' Nicolas Jacobs
- SAIN BROEST Rhian Andrews
- NODIADAU AMRYWIOL
- (a) Naw Englyn y Juvencus; (b) 'Llo Cors'; (c) Cystudd y Bardd; (ch)
Adleisiau ym Marddoniaeth Dafydd ap Gwilym; (d) Dull Siôn Phylip o Gyfansoddi Gwyn
Thomas
- NODIADAU AR Y CYWYDDAU BRUD
- (a) Dosbarthu'r Cywyddau Brud; (b) Awaete/Aro: Un o Batrymau'r
Cywydd Brud R. Wallis Evans
- PWY YW 'MEIRION' Y MONTHLY MAGAZINE? Damian Walford Davies
- D. J. WILLIAMS A CYMRU FYDD Rhiannon Ifans
- ADOLYGIADAU
- RHESTR YCHWANEGOL O LYFRAU Gruffydd Aled Williams
- Traethodau Ymchwil yn Ymwneud â Llenyddiaeth Gymraeg sydd ar y Gweill yn Adrannau
Cymraeg Prifysgol Cymru Gruffydd Aled Williams
Cynnwys Cyfrol 20 (1997)
- Tarddiad Syniadol y Dialogus Inter Corpus et Animam a'r Ffurfiau Cymraeg J. Gwyn
Griffiths
- 'Archaf Weddi': Rhai Sylwadau ar Farwysgafn Meilyr Brydydd M. Paul Bryant-Quinn
- Mynegai i Enwau Priod ym Marddoniaeth Beirdd y Tywysogion Ann Parry Owen
- Dyddiadau Ieuan Gethin Bleddyn Owen Huws
- Ellis Wynne, Kafka, Borges Mihangel Morgan
- 'Myrdd o Wragedd': Merched a'r Diwygiad Methodistaidd Eryn M. White
- Hanes Ifan o'r Cyffredin Glas, gan William Williams, Llandygai Dafydd Glyn Jones
- Ambell Nofel Wledig Sioned Lleinau Jones
- Gweledigaeth Gyfannol Bobi Jones: Gwerthfawrogiad Beirniadol D. Densil Morgan
- Nodiadau
- Pynciau Cynghanedd: Odli I, U ac Y D. J. Bowen
- Cywydd Siôn Owen i Erchi dros Lewis Owen o Ddolgellau A. Lloyd Hughes
- Cyfeiriad at Chwedl Blodeuwedd Dafydd Huw Evans
- A Flower of Song M. Paul Bryant-Quinn
- Adolygiadau
- Rhestr Ychwanegol o Lyfrau Gruffydd Aled Williams
- Traethodau Ymchwil yn Ymwneud â Llenyddiaeth Gymraeg sydd ar y Gweill yn Adrannau
Cymraeg Prifysgol Cymru Gruffydd Aled Williams
- Cyfarwyddiadau i Gyfranwyr Gruffydd Aled Williams
Cyfrol 19 (1996) Cynnwys
: Nodyn Golygyddol Ceri W. Lewis; Beirdd a
Noddwyr y Bymthegfed Ganrif (Rhan III) D. J. Bowen; Iaith, Llên a Chrefydd yn yr
Unfed Ganrif ar Bymtheg Glanmor Williams; John Penri: Piwritan a Chymro J.
Gwynfor Jones; Ar Glawr neu ar Lafar: Llenyddiaeth a Llyfrau Merched Cymru o'r
Bymthegfed Ganrif i'r Ddeunawfed Ceridwen Lloyd-Morgan; 'Hanes Pedwar o
Gymmydogion', gan William Williams, Llandygai Dafydd Glyn Jones; Baledi Levi
Gibbon, Thomas Harris, Stephen Jones, ac Eraill M. Lilian Parry-Jones; Brodyr Maria
Jane Williams a'i Cefndir T. G. Davies; Yr Eglwysi a'r Iaith yn Oes Victoria R.
Tudur Jones; Nodiadau: Proffwydoliaeth Dewi Sant R. Wallis Evans;
Talent, Dawn, Arthrylith, Peiriant J. E. Caerwyn Williams
Cyfrol 18 Rhifyn 3 a 4 (1995) Cynnwys: Yr Iaith yng Nghymru'r Oesoedd Canol Llinos
Beverley Smith; Arolwg o'r Gymraeg yn Niwylliant Cymru Gwyn Thomas; Dafydd Ddu
o Hiraddug R. Geraint Gruffydd; Beirdd a Noddwyr y Bymthegfed Ganrif (Rhan II)
D.J. Bowen; Y Cefndir Llafar i Canwyll y Cymry Siwan Richards; Comisiynu'r
Rhieingerdd Eisteddfodol, 1855-58 Hywel Teifi Edwards; `Mynwy Gu'. Islwyn yn ei
gynefin: Sir Fynwy yn y Bedwaredd Ganrif ar Bymtheg Sian Rhiannon Williams; Daniel
Owen a'r Beibl Derec Llwyd Morgan; John Rhys a Byd Arolygwr ei Mawrhydi yng Nghymru
Oes Victoria W. Gareth Evans; Nécrologie. William Clifford Elvet Thomas 1905-1994
Geraint Tudur. Nodiadau ac Adolygiadau.
Cyfrol 18 Rhifyn 1 a 2 (1994)
Cynnwys: Y Bardd Celtaidd J.E.
Caerwyn Williams; Yr Hengerdd A.O.H. Jarman; Beirdd y Tywysogion R. Geraint
Gruffydd; Y Canu Mawl yn Iwerddon Proinsias Mac Cana; Beirdd a Noddwyr y
Bymthegfed Ganrif D.J. Bowen; Graddau Barddol Tudur Aled D.J. Bowen; Marwnad
Bachgennes Dafydd Huw Evans; `Garedig Ysbryd': Golwg ar Ganu Elfed Branwen
Jarvis. Nodiadau ac Adolygiadau.